نوشته‌ها

سم شناسی Toxicology سم (Toxicant (یا زهر به مادهای اطلاق می شود که مصرف و تماس با مقدار جزی از آن باعث مسمومیت شده و حتی گاهی منجر به مرگ می گردد. سم شناسی (Toxicology (درباره تاثیرات زیان آور عوامل شیمیایی و فیزیکی بر روی سیستمهای زنده بحث میکند. یا علم راجع به سموم تولید شده بوسیله گیاهان ، جانوران و باکتریهای پاتوژن را گفته میشود.

این کلمه از ریشه یونانی کلمه Lagos و taxicon گرفته شده که به معنای مطالعه تاثیرات منفی مواد شیمیایی روی ارگانیسمهای زنده است. انسان در یک محیط شیمیایی زندگی میکند و بسیاری از این مواد شیمیایی را تنفس میکند، میخورد و از راه پوست جذب میکند. برآوردها حاکی از آنند که بیش از ۶۰۰۰۰ ماده شیمیایی مورد مصرف عموم بوده و گفته میشود در حدود ۵۰۰ ماده شیمیایی جدید در هر سال ، وارد بازار میگردد.

همراه با پیشرفتهای تکنولوژی آلودگی نیز توسعه یافته است. صنعتی شدن و ایجاد مراکز شهری بزرگ منجر به آلودگی هوا ، آلودگی آب و خاک شده است. علل اصلی آلودگی مربوط به تولید و مصرف انرژی مواد شیمیایی صنعتی و افزایش فعالیت کشاورزی میباشد. در این میان علم سم شناسی ، با بررسی تاثیرات نامطلوب ایجاد شده در انسان در اثر این آلودگیها و مشخص نمودن ایمنی یا خطر ناشی از آنها ، راه را برای فعالیتهای درمانی این آلودگیها باز میکند.

شاخه های سم شناسی :

سم شناسی شغلیToxicology Occupational :

سم شناسی شغلی با مواد شیمیایی که در محیط کار یافت میشوند، سروکار دارند. کارگران صنعتی ممکن است در طی تهیه ، تولید یا بسته بندی این مواد یا به واسطه استفاده از آنها در محیط شغلی ، در معرض تماس با آنها قرار بگیرند. به عنوان مثال کارگران کشاورزی ممکن است در معرض مقادیر مضر حشره کش قرار گیرند.

تاکید عمده سم شناسی شغلی در جهت شناسایی عوامل مسئول ، تعیین وضعیتهای منجر به مصرف بیخطر آنها و پیشگیری از جذب مقادیر مضر آنها می باشد. حدود تعیین کننده ای جهت مشخص نمودن غلظت های ایمن بسیاری از مواد شیمیایی در محیط کار طرح ریزی شده اند تا

حالات گوناگون تماس ، مشخص گردد :

۱ .عبارتست از غلظت جهت کار روزانه معمولی ۸ ساعته که کارگران میتوانند مرتبا در آن قرار گیرند بدون هیچ اثر منفی .

۲ .غلظتی که فقط باید کمتر از ۱۵ دقیقه در آن قرار گرفت و نه بیشتر .

۳ .غلظتی که فقط میتوان یک لحظه در آن قرار گرفت . 

سم شناسی

سم شناسی

سم شناسی محیطیToxicology Environmental :

سم شناسی محیطی با تاثیرات بالقوه زیانبار مواد شیمیایی ، که به صورت آلودگیهای محیط زیست به ارگانیسمهای زنده عرضه میشود، سروکار دارد. اصطلاح “محیط” همه مجاورتهای یک ارگانیسم را دربرمیگیرد، مخصوصا هوا ، آب و خاک. آلوده کننده مادهای است که در محیط وجود دارد و حداقل بخشی از آن نتیجه فعالیت انسان بوده و تاثیر زیانباری روی ارگانیسمهای زنده دارد. آلودگی هوا ، حاصل صنعتی شدن، توسعه تکنولوژی و افزایش شهرنشینی میباشد .همچنین انسان ممکن است در معرض مواد شیمیایی مورد استفاده در محیط کشاورزی قرار گیرد، مثل حشره کشها یا مواد مصرفی در ساخت مواد غذایی به صورت باقیماندهها. سازمان غذا و کشاورزی و سازمان بهداشت جهانی ،

میزان مصرف روزانه قابل قبول را چنین تعریف میکند:

میزان مصرف روزانه یک ماده شیمیایی که در طی عمر کامل ، بر اساس کل حقایق مشخص شده در آن زمان ، ظاهرا فاقد خطر محسوس باشد.

این سازمان پس از راه اندازی اطلاعات مرتبط ، میزان مصرف روزانه قابل قبول بسیاری از حشره کشها و افزودنیهای خوراکی را که ممکن است وارد زنجیره غذایی انسان شوند، در فهرست میآورد .

سم شناسی محیط زنده Ecotoxicology :

این شاخه از سم شناسی اخیرا به عنوان تعمیم شاخهای از سم شناسی
محیط ، مشخص شده و مربوط به تاثیرات سمی عوامل فیزیکی
و شیمیایی بر روی ارگانیسمهای زنده مخصوصا در جمعیتها و جوامع
با اکوسیستمهای مشخص میباشد.
این شاخه همچنین ، مسیرهای جایی شدن این عوامل و اثرات متقابل آنها محیط را نیز ، بررسی میکند.

احتمال دارد یک حادثه محیطی که تاثیرات شدیدی روی ارگانیزم های
مجزا اعمال میکند، هیچ تاثیر مهمی روی جمعیتها یا یک اکوسیستم
نداشته باشد. بنابراین نمیتوان اصطلاحات سم شناسی و اکو توکسیکولوژی را بجای هم بکار برد .

سم شناسی سموم طبیعیToxicology Natural :

آشنایی با انواع سموم طبیعی مانند زهر کژدم، مار، عنکبوت، زنبور و ….،
سموم ناشی از میکرو ارگانیسم ها ، قارچ های خوراکی ، مکمل های غذایی ،
گیاهان سمی و زینتی و آلرژیهای غذایی سم شناسی
قانونی Toxicology Forensic آشنایی با اصول سم شناسی قانونی از دیدگاه تشخیص سموم و مسمومیتها بخصوص پس از مرگ.

آشنایی با روشهای عملی و کاربردی سم شناسی قانونی از دیدگاه تشخیص سموم و مسمومیتها بخصوص پس از مرگ.

سم شناسی بالینی Toxicology Clinical :

یادگیری روشهای تشخیص و درمان مسمومیتها و کسب توانائی لازم در
جهت ارائه آن سم شناسی سلولی و مولکولیToxicology molecular and Cellular
آشنایی با مفاهیم و روشهای متداول کشت سلولهای حیوانی و انسانی
و تحقیقات مولکولی بر DNA ،RNA و پروتئین و بررسی اثرات داروها و سموم در سطح سلولی و مولکولی از نظر تئوری.

سم شناسی تجزیه ای Toxicology Analytical :

آشنایی با اصول سم شناسی تجزیه ای و تکنیک های شناسائی سموم
در نمونه های بیولوژیک و کاربرد آن در مسمومیت های حاد و مزمن بصورت
تخصصی سم شناسی داروئیToxicology Drug در سم شناسی پزشکی و داروئی بیشتر از مسمومیت های حاصله از داروها بحث میگردد .

سم شناسی پرتوها Toxicology Radiation :

در سم شناسی پرتوها ، اثرات اشعه یونساز و خطرات آنها روی سلولها و موجودات ( حیوانات و نباتات) و عموم مردم گفتگو می شود.

شرکت سفیر سلامت صنعت راد افتخار دارد با توجه به امکانات وتجهیزات و کارشناسان مجرب و باسابقه خود، خدمات مهندسی بهداشت حرفه ای و سمپاشی در تهران را در اختیار صنایع، ارگانها، نهادها، بیمارستانها و شرکتهای دولتی و خصوصی قرار دهد.